MIEJSKA DŻUNGLA I “CIEMNA KUCHNIA”. Jak w 1970 roku partia zafundowała Polakom życie w ciasnocie, a potem wyprowadziła wojsko na ulice!

Rok 1970 to czas, w którym Polska Ludowa oficjalnie przestała być krajem rolniczym. Według wielkiego spisu powszechnego ponad połowa obywateli zamieszkała w miastach. Ten wiekopomny, papierowy sukces ukrywał jednak gorzką prawdę o tym, jak w rzeczywistości wyglądał ówczesny, wymarzony skok cywilizacyjny. Miliony ludzi, wyrwanych z wiosek do budowy potężnego przemysłu ciężkiego, zamiast obiecanego raju, trafiały do betonowych klatek.

Władza, dumnie prężąca muskuły przed zachodem, skazała własnych obywateli na życie w ekstremalnym przeludnieniu. Typowe “M3” to od 30 do 38 metrów kwadratowych dla trzyosobowej rodziny. Szczytem architektonicznej finezji ekipy Władysława Gomułki stała się niesławna “ślepa kuchnia” – duszna, pozbawiona okien klitka, w której można było udusić się oparami z gazowej kuchenki. Dodajmy do tego papierowe ściany, przez które słychać było każdy oddech sąsiada, a otrzymamy pełny obraz robotniczego dobrobytu, w którym gnieździły się młode małżeństwa, odgrodzone od teściów jedynie cienką zasłoną. Władza cenzurowała własne raporty, bo prawda o tym, że co trzecia miejska rodzina biega z wiadrem do studni, była dla partii zwyczajnie niewygodna.

Codzienność roku siedemdziesiątego miała smak taniego substytutu. Prawdziwa kawa była towarem strategicznym, za który władza nie zamierzała płacić cennymi dolarami. Naród musiał zadowolić się czarną luksusową “plujką” ze zboża i buraka, udając, że przesiaduje w wiedeńskich kawiarniach. Prawdziwy absurd planowej gospodarki ujawnił się latem, kiedy to kombajny na państwowych polach stanęły w martwym punkcie z powodu… braku sznurka do snopowiązałek! Przez cały kraj z namaszczeniem przewożono bezcenne szpule przędzy, niczym amunicję na froncie, a chłopi, w kraju budującym statki pełnomorskie, musieli wiązać snopy staroświeckimi powrósłami ze słomy.

Kiedy telewizja emitowała kolejne sukcesy załogi czołgu “Rudy”, a ulice pustoszały na czas meczów Górnika Zabrze, partia w zaciszu gabinetów przygotowywała na naród potężny cios. Władysław Gomułka, upojony dyplomatycznym sukcesem – układem z RFN i historycznym uklęknięciem Willy’ego Brandta – uwierzył we własną nietykalność. Na 12 dni przed Wigilią rząd zrzucił na Polaków bombę: drastyczne podwyżki cen żywności.

Mięso, mąka, smalec, a nawet węgiel drastycznie zdrożały. Aby zatuszować ten cios w same żołądki najbiedniejszych, władza z dumą ogłosiła obniżki cen… telewizorów, lodówek i części do lokomotyw spalinowych! Dla robotnika, który każdą złotówkę wydawał na chleb i kiełbasę, był to otwarty policzek.

Kalkulatory w robotniczych domach zapłonęły, a wynik tego równania wyprowadził stoczniowców na ulice. Gomułka, całkowicie odklejony od rzeczywistości, zamiast dialogu, wysłał przeciwko zdesperowanym ludziom wojsko i czołgi.

Wielki Spis Powszechny
1970

Polska oficjalnie staje się krajem miejskim. Złudny awans społeczny i prawda o mieszkaniach ze ślepymi kuchniami.

Układ z RFN i gest Willy’ego Brandta

Grudzień 1970

Historyczny moment uznania granic, który dla Gomułki staje się pretekstem do uwierzenia we własną nieomylność i wprowadzania niepopularnych decyzji.

Szok przedświąteczny: Drastyczne podwyżki cen

12 Grudnia 1970

Ogłoszenie radykalnego wzrostu cen podstawowych artykułów spożywczych przy jednoczesnym, absurdalnym obniżeniu cen dóbr luksusowych i lokomotyw.

Czarny Czwartek i Pacyfikacja na Wybrzeżu

17 Grudnia 1970

Brutalne stłumienie protestów robotniczych przez wojsko i milicję w Gdyni i Szczecinie. Krew na ulicach i upadek ekipy Władysława Gomułki.

Masakra na Wybrzeżu, krew na ulicach i dziesiątki zabitych, to ostateczny rachunek za arogancję władzy. Rok 1970 dobiegł końca w atmosferze żałoby, zmuszając partię do pałacowego przewrotu i oddania władzy Edwardowi Gierkowi, który miał uwieść Polaków obietnicą “życia na kredyt”.