UZNANY ZA ZMARŁEGO I ZMIAŻDŻONY PRZEZ POCIĄG NA DWORCU. Prawdziwe oblicza i skrywane dramaty legend polskiego kina.

Setki ról, uwielbienie milionów widzów i status legend, który zapewniał im nieśmiertelność na ekranach telewizorów. Za fasadą blichtru i niezapomnianych kreacji aktorskich złotego wieku polskiego kina kryły się jednak dramaty, o których przez lata milczano. Ulubieńcy publiczności, którzy bawili do łez lub trzymali w napięciu pokolenia, w domowym zaciszu toczyli nierówne walki z ciężkimi chorobami, zmagali się z ułomnościami własnego ciała, a nierzadko wręcz uciekali z kraju, by na obczyźnie pracować fizycznie w fabrykach. Ich życiorysy to gotowe scenariusze na trzymające w napięciu thrillery, w których śmiech nader często mieszał się z potężnym cierpieniem.

Zdzisław Wardejn, kojarzony powszechnie z brawurową, komediową rolą docenta Wolańskiego, w młodości przeżył prawdziwy koszmar, gdy omyłkowo wpisano go na listę ofiar śmiertelnych Poznańskiego Czerwca. Rodzina przeżywała żałobę, nie mając pojęcia, że młody chłopak wciąż żyje. Jeszcze bardziej makabryczny los spotkał Zbigniewa Cybulskiego. Nazywany polskim Jamesem Deanem gwiazdor, którego znakiem rozpoznawczym były ciemne okulary noszone z powodu poważnej wady wzroku, zakończył życie w przerażających okolicznościach. Jego desperacka próba wskoczenia do ruszającego pociągu na wrocławskim dworcu zakończyła się upadkiem pod koła, który na zawsze brutalnie przerwał karierę jednego z największych talentów tamtej epoki.

Równie wstrząsające są historie tych, którzy zmagali się z własnym umysłem i ciałem, ukrywając to przed uwielbiającą ich publicznością. Tadeusz Janczar, bohater wojennych arcydzieł, przez dekady toczył wyczerpującą walkę z ciężką chorobą afektywną dwubiegunową. Tylko dzięki niesamowitemu wsparciu kochającej żony udawało mu się wracać na scenę. Z kolei Krzysztof Kiersznowski, słynący z ról charyzmatycznych cwaniaczków, w młodości borykał się z potężnym jąkaniem, które niemal przekreśliło jego marzenia o aktorstwie. Niezłomna determinacja pozwoliła mu pokonać tę wadę wymowy. Dramatyczne chwile przeżywał także Wojciech Wysocki, który aż dwukrotnie musiał zmierzyć się z diagnozą nowotworową, by ostatecznie wygrać walkę o życie i stać się orędownikiem badań profilaktycznych. Ogromnym heroizmem wykazywał się Roman Kłosowski. Legendarny Maliniak pod koniec życia niemal całkowicie stracił wzrok, lecz mimo tej potężnej tragedii nie zrezygnował ze sceny, grając w spektaklach dzięki pomocy oddanych kolegów z teatru.

Nie wszyscy giganci polskiej sceny potrafili odnaleźć się w trudnej rzeczywistości, co zmuszało ich do desperackich kroków. Piotr Garlicki, po oszałamiającym sukcesie w wielkim kinie, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie zamiast brylować na salonach, przez lata zarabiał na chleb ciężką pracą w fabryce swetrów. Dopiero po długim czasie powrócił do kraju, by ponownie podbić serca widzów jako serialowy lekarz. Z kolei Wojciech Pszoniak zrobił gigantyczną karierę we Francji, choć w momencie wyjazdu nie znał ani jednego słowa w tamtejszym języku. Swoich pierwszych, zagranicznych ról uczył się wyłącznie ze słuchu, posiłkując się słownikiem, co dziś wydaje się wyczynem graniczącym z cudem.

Prywatne oblicza największych gwiazd nierzadko całkowicie zaprzeczały ich ekranowym wizerunkom. Emil Karewicz, który przez lata budził grozę jako bezwzględny Brunner, w rzeczywistości był człowiekiem o gołębim sercu, oddającym się w wolnych chwilach malarstwu. Marian Kociniak, uwielbiany za rolę sprytnego Franka Dolasa, panicznie unikał mediów i przez całe życie odmawiał udzielania wywiadów, wierząc, że jedynym miejscem kontaktu aktora z publicznością powinna być scena. Z kolei Jerzy Cnota, kojarzony z rolami rozbójników i typów spod ciemnej gwiazdy, w rzeczywistości był absolwentem filologii polskiej, słynącym z wybitnego intelektu. Wielu z nich, jak Jan Kobuszewski, uznawany za zmarnowanego polskiego Chaplina ze względu na niesamowitą plastykę ciała, budowało fundamenty polskiej kultury, w zaciszu domowym pozostając skromnymi, pełnymi pasji ludźmi. Ich historie udowadniają, że za każdym wybitnym aktorem kryje się człowiek zmagający się z demonami, o których publiczność rzadko ma okazję się dowiedzieć.