NIEWYOBRAŻALNE ZBRODNIE I KARA W CIENIU SZYBIENICY: PRAWDZIWE OBLICZE STRAŻNICZEK Z BERGEN-BELSEN

Kwiecień 1945 roku zapisał się na kartach historii jako moment, w którym siły alianckie wyważyły bramy obozu koncentracyjnego Bergen-Belsen, odsłaniając przed światem obrazy rodem z najgorszych koszmarów. Brytyjskie i kanadyjskie wojska, spodziewające się zastać jedynie obóz jeniecki, natknęły się na dantejskie sceny: dziesiątki tysięcy rozkładających się ciał i konających z wycieńczenia ludzi. W tym piekle na ziemi, wśród 480 oprawców, znajdowało się 45 kobiet. Niestety, powojenny trybunał, zwiedziony pozorną kruchością płci, potraktował je z niezrozumiałą wręcz pobłażliwością, ignorując fakt, że wiele z nich należało do najbardziej bezlitosnych i krwiożerczych zbrodniarek w dziejach ludzkości. To właśnie ich mrożąca krew w żyłach historia – dziewięciu uwięzionych i trzech powieszonych strażniczek, odpowiedzialnych za śmierć 50 tysięcy istnień – stanowi centralny punkt najsłynniejszych procesów, które wstrząsnęły powojenną Europą.

Rozliczenie z niewyobrażalnym złem rozpoczęło się zaledwie pięć miesięcy po wyzwoleniu obozu. Procesy znane jako “procesy belsenowskie”, toczące się przed brytyjskimi sądami wojskowymi, przyciągnęły uwagę mediów z całego globu, po raz pierwszy wykorzystując materiał filmowy jako twardy dowód zbrodni wojennych. Wśród 677 skazanych, 230 osób usłyszało wyrok śmierci, a miejscem egzekucji stało się ponure więzienie w Hameln. Głównym katem wyznaczonym przez brytyjską armię został Albert Pierrepoint, człowiek wykonujący swój mroczny zawód z przerażającą, niemal pedantyczną precyzją. Co ciekawe, ten oficer niższej rangi był traktowany na równi z podpułkownikiem i zakwaterowany w luksusowym hotelu, z którego dowożono go na miejsce egzekucji. W Hameln powieszono łącznie 191 mężczyzn i 10 kobiet, w obecności bardzo ograniczonego grona świadków.

Dla Alberta Pierrepointa szubienica była nie tylko narzędziem kary, ale też miejscem wymierzania osobistej, bezwzględnej sprawiedliwości. To on uparł się, by samodzielnie wykonać egzekucję trzech okrutnych strażniczek z Bergen-Belsen: Johanny Bormann, Elisabeth Volkenrath i niesławnej Irmy Grese, zwanej “Aniołem Śmierci”. Grese, najmłodsza kobieta skazana na śmierć na mocy brytyjskiego prawa, stawiła czoła katowi z bezczelną zuchwałością, odmawiając założenia czarnego kaptura i krzycząc “Schnell!” (szybciej). Jednak jej śmierć daleka była od szybkiej. Doświadczony Pierrepoint celowo założył pętlę w taki sposób, by skazana konała powoli przez uduszenie, zamiast szybkiego przerwania rdzenia kręgowego. Był to akt ostatecznej pogardy dla kobiety, która z uśmiechem na ustach posłała na śmierć tysiące niewinnych.

Wyzwolenie Bergen-Belsen nie oznaczało końca cierpień. Tysiące więźniów, skrajnie wygłodzonych i wyniszczonych katorżniczą pracą, umierało już w pierwszych tygodniach wolności, niekiedy wskutek zbyt bogatego jedzenia, którego ich zrujnowane organizmy nie potrafiły przyswoić. W samym tylko obozie Belsen z powodu szalejącej epidemii tyfusu umierało dziennie niemal 500 osób. Chaotyczne pierwsze dni po wkroczeniu wojsk brytyjskich doprowadziły do krwawych aktów zemsty. W jednym z podobozów więźniowie, widząc opieszałość wyzwolicieli, sami wymierzyli sprawiedliwość, brutalnie linczując 170 kapo odpowiedzialnych za ich udrękę. Brytyjczycy znaleźli w barakach jedynie kałuże krwi i zmasakrowane ciała. Z kolei SS-mani, zmuszeni do grzebania tysięcy zwłok gołymi rękami, doświadczyli namiastki terroru, jaki sami wcześniej siali. W ciągu dwóch miesięcy 17 z nich zmarło na tyfus, zarażając się od rozkładających się szczątków.

Wśród skazanych na stryczek strażniczek znalazła się Johanna Bormann, znana z sadyzmu i poszczucia więźniarek psem, oraz Elisabeth Volkenrath, która bez mrugnięcia okiem brała udział w selekcjach do komór gazowych. Inne zbrodniarki, takie jak Herta Ehlert czy Herta Bothe, choć uniknęły szubienicy, usłyszały wyroki wieloletniego więzienia za brutalne pobicia i tortury. Zatrważające jest to, jak łatwo te niepozorne, młode kobiety – sprzedawczynie, pomocnice kuchenne czy uczennice szkół pielęgniarskich – przekształciły się w bezduszne maszyny do zabijania, często przewyższając okrucieństwem swoich męskich przełożonych. Po odsiedzeniu zaledwie części wyroków wyszły na wolność, wracając do normalnego życia, jakby krew tysięcy ofiar z Bergen-Belsen nigdy nie plamiła ich rąk. Zbrodnie, których się dopuściły, pozostaną na zawsze krwawym ostrzeżeniem przed tym, do czego zdolny jest człowiek, któremu system daje absolutną, nieograniczoną władzę nad drugim człowiekiem.