Potęga, która rzuciła mocarstwa na kolana. Jak wygrywali Polacy?

Owok. Na ich prawym skrzydle jest Luka. Uderzymy tam Husarią. >> Dobrze. Artyleria bije środkiem. Gdy ucichną ciałaemy ich jednym ciosem. >> Piechota ich [muzyka] zwiąże. >> Cześć wszystkim. Witam was bardzo serdecznie. Dzisiaj przygotowałem dla was coś specjalnego. Materiał, na który

wielu z was czekało. Siadajcie wygodnie, bo przed nami długa droga przez pola bitew, gdzie polska szabla i husarska kopia pisały histori krwią naszych wrogów. Zamiast suchych faktów z podręczników rzucimy się w sam środek dymu, huku armat [muzyka] i tentu koni.

Przeanalizujemy 10 starć, w których pokazaliśmy światu, co oznacza polska fantazja i bezlitosna skuteczność. Bez zbędnego przedłużania, bez lania wody lecimy z tym konkretnie. Panie i panowie, oto kronika naszych największych Wiktorii.

>> Czekamy na rozkazy. >> Rozdział pierwszy. Bitwa pod Cedynią 24 czerwca 972 rok. Słońce ledwo przebijało się przez poranne mgły nad rozlewiskami dolnej Odry, [muzyka] gdy żelazny uścisk margrabiego Hodona zacisnął się na

gardle młodziutkiego państwa Polan. To nie była zwykła potyczka graniczna. To była egzystencjalna [muzyka] próba dla Mieszka i niemiecka wyprawa podjęta samowolnie bez zgody cesarza [muzyka] odtona i miała jeden cel. Rzucić dzikich

Słowian na kolana i [muzyka] odebrać im dostęp do strategicznych ujść Odry. Strategia Mieszka. Pułapka w błocie. Mieszko i nie był szaleńcem. Wiedział, że w otwartym polu jego lekkozbrojna jazda i piesi tarczownicy mogą nie ustać w starciu z ciężkim zakutym w stal

rycerstwem Hodona. Margrabia [muzyka] prowadził tysiące zbrojnych, w tym elitarny korpus konnych rycerzy, którzy w tamtym czasie uchodzili za czołgi średniowiecznej Europy. Mieszko postawił wszystko na jedną kartę. Wykorzystanie [muzyka] terenu. Cedynia była idealnym

miejscem na rześ. Wąska gardziel między wzgórzami a bagnistym korytem rzeki uniemożliwiała Niemcom rozwinięcie pełnej szarży. Strategia Polan opierała się na genialnym manewrze pozorowanego odwrotu.

Przebieg starcia. Krwawy teatr pod Górą. Bitwa rozpoczęła się od uderzenia oddziałów Hodona na główne siły mieszka, które blokowały drogę do grodów Cedyni. [muzyka] Niemcy, pewni swojej wyższości, ruszyli z furią. Widząc uciekających Polaków,

Margrabia popełnił kardynalny błąd. Rozluźnił szyki, chcąc [muzyka] jak najszybciej wybić uciekających. Wpadł prosto w matnię. [muzyka] Gdy ciężko zbrojni rycerze wjechali w najwęższy punkt przesmyku, utknęli w błotnistym gruncie. Wtedy Mieszko dał sygnał.

[muzyka] Na szczycie pobliskiego wzgórza pojawili się łucznicy i procarze. Grat pocisków spadł na stłoczonych Niemców, siejąc panikę wśród koni. Ale to [muzyka] był dopiero początek końca Hodona. Uderzenie czci Bora. Szach i Mat.

W najważniejszym momencie, gdy siły Margrabiego były całkowicie zdezorientowane, zza wzgórza wypadł czcibor, brat mieszka na czele ukrytych wcześniej świeżych oddziałów. To było uderzenie flankujące, [muzyka] które zepchnęło Niemców prosto w bagna i

nurt Odry. Dowódcy [muzyka] Mieszko i naczelne dowództwo centrum czcibor manewr oskrzydlający [muzyka] Margrabia Hodo, siły najeźdźcze Zygfryt von Walbek wsparcie niemieckie kluczowy rozkaz przetrzymanie [muzyka] impetu uderzenia w centrum i wyprowadzenie

kontruderzenia czci Bora [muzyka] w momencie gdy wróg straci manewrowość rześ była totalna rycerze Hodona, obciążeni ciężkim ekwipunkiem [muzyka] tonęli w bagnach lub ginęli pod ciosami toporów polskich wojów. Sam Margrabia i Zyk Frytfon Walbek zdołali zbiec tylko

dzięki [muzyka] temu, że porzucili swoich ludzi na pastwę losu. Polska obroniła [muzyka] swoją niepodległość, a Mieszko udowodnił, że nie jest tylko plemiennym wodzem, ale rasowym strategiem, który potrafi ograć elitę Europy na [muzyka] własnych warunkach. Cedynia była pierwszym krzykiem potęgi, która przez

kolejne wieki miała dominować [muzyka] na polach bitew. To tutaj narodził się gen polskiej walki. [muzyka] Walki sprytnej, nieustępliwej i zabójczo skutecznej. Rozdział drugi. Bitwa pod Płowcami. 27 września 1331

roku. Jesienna mgła, gęsta jak mleko spowiła kujawskie pola w okolicach Radziejowa. To w tej białej ścianie, w całkowitej ciszy miała rozstrzygnąć się przyszłość korony Władysława Łokietka.

Król, choć niski wzrostem i sędziwy wiekiem, miał w sobie furię starego lwa. Naprzeciw niego stanęła potęga, która uważała się za niezwyciężoną. Zakon szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie.

Krzyżacy. Strategia Łokietka. Uderzenie w marszu. Zakon prowadzony przez marszałka Dietricha von Altenburga czuł się pewnie. Rycerze w białych płaszczach z czarnymi krzyżami właśnie kończyli pustoszyć ziemie polskie i planowali

odwrót pod Toruń. Łokietek wiedział, że w otwartej walnej bitwie przeciwko całości sił zakonnych jego szanse są mizerne. Musiał działać podstępem. Wykorzystując fakt, że armia krzyżacka podzieliła się na trzy kolumny maszerujące w odstępach, król postanowił

dopaść jedną z nich. tę najsilniejszą dowodzoną przez samego Altenburga. Plan był prosty i brutalny. Zaskoczyć ich we mgle, związać walką i wyrżnąć, zanim pozostałe kolumny zdążą zawrócić z odsieczą.

Pierwsza faza. Rześ w oparach mgły. Około godziny 9:00 rano polskie chówce wspierane przez oddziały litewskie uderzyły z impetem na niczego niespodziewających się braci zakonnych pod płowcami.

Widoczność była niemal zerowa. Słychać było tylko szczęk stali o stal, rżenie przerażonych koni i krzyki [muzyka] w języku staroiemieckim i polskim. Władysław Łokietek, osobiście dowodzący centrum, wprowadził do walki swój oddział specjalny, lekką jazdę, która

miała za zadanie siać chaos na tyłach wroga. Kluczowym momentem było jednak uderzenie polskiej ciężkiej jazdy, która przełamała szyki wielkiej chorągwi zakonu. Dowódcy: król Władysław Łokietek, naczelny wódz, królewicz Kazimierz, późniejszy wielki, dowódca

jednego z chówców. Wincenty z Szamotuł, wojewoda poznański. Dowódcy zakonu: Ditrich von Altenburg, marszałek zakonu, Otto von Lutherberg, Herman von Moment zwrotny. Upadek czarnego Krzyża.

W samym sercu bitwy doszło do wydarzenia, które złamało morale krzyżaków. Koń niosący wielką chorągię zakonu został trafiony, a sztandar runął w błoto. W średniowieczu upadek flagi oznaczał jedno: odwrót lub śmierć wodza.

Wśród braci zakonnych wybuchła panika. Polacy nie brali jeńców. Pamięć o spalonych wsiach i wymordowanych cywilach była zbyt świeża. Młody królewicz Kazimierz na rozkaz ojca został w pewnym momencie wycofany z pola bitwy. Łokietek nie mógł ryzykować życia

jedynego następcy tronu w tej krwawej łaźni. To była decyzja polityczna, która uratowała dynastię Piastów. Druga faza, cena zwycięstwa. Kiedy pierwsza kolumna krzyżaków leżała już w większości trupem na polach płowiec, na miejsce zaczęły docierać pozostałe oddziały zakonne pod

wodzą Ottona von Luterberga. Rozpoczęła się druga, jeszcze straszniejsza bitwa. Polacy, zmęczeni kilkugodzinną rzezią musieli stawić czoła świeżym siłom. Mimo że ostatecznie Łokietek [muzyka] musiał wycofać się z pola walki pod osłoną nocy, bilans był

dla zakonu miażdżący. Zginęło ponad 70 najwyższych rangą braci [muzyka] rycerzy, a mit o niezwyciężoności czarnego Krzyża został roztrzaskany na kawałki. Łowce nie były ostatecznym zwycięstwem militarnym, które zakończyło wojnę, ale były gigantycznym [muzyka]

zwycięstwem psychologicznym. Polska pokazała, że potrafi rzucić na kolana najnowocześniejszą armię tamtego świata. To pod płowcami wykuła się pewność siebie, która 80 lat później zaprowadziła nas pod Grunwald. Rozdział trzeci. Bitwa pod Grunwaldem. 15 lipca

1410 roku 15 [muzyka] lipca 1410 roku słońce nad polami między wsią Grunwald Stębark i Łodwigowo prażyło niemiłosiernie. W powietrzu unosił się kurz i zapach potu tysięcy koni. To

tutaj, na pofalowanym terenie Prus naprzeciw siebie stanęły dwie potężne machiny wojenne. Z jednej strony zakon krzyżacki pod wodzą wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Duma chrześcijańskiego rycerstwa wspierana przez gości z całej Europy Zachodniej. Z

drugiej Unia Polsko-Litewska [muzyka] pod wodzą króla Władysława Jagieły i wielkiego księcia Witolda. Strategia Jagieły: spokój i psychologia. Władysław Jagieło w przeciwieństwie do porywczego [muzyka] von Jungingena grał w szachy. Podczas gdy wielki mistrz gotował się w pełnej

zbroi w pełnym słońcu, król Polski spokojnie słuchał mszy, [muzyka] czekając, aż upał i stres osłabią przeciwnika. To był pierwszy element wielkiego [muzyka] planu. Wojna nerwów. Krzyżacy liczyli na to, że Polacy [muzyka] rzucą się do ataku na przygotowane wcześniej wilcze doły i stanowiska artyleryjskie.

Jagiełło jednak nie drgnął. Dopiero gdy wielki mistrz wysłał dwóch heroldów z dwoma nagimi mieczami, co miało być szczytem zniewagi, król dał sygnał do boju. Bitewny [muzyka] chaos, manewr litewski. Bitwa zaczęła się od uderzenia lekkiej jazdy litewskiej i tatarskiej

pod wodzą księcia Witolda na lewe skrzydło zakonne. Doszło do gigantycznego [muzyka] starcia, po którym nastąpił słynny, do dziś analizowany przez historyków manewr pozorowanego odwrotu Litwinów. Część sił krzyżackich, myśląc, że wróg [muzyka] ucieka, ruszyła w pościg, rozrywając

własne szyki bojowe. To był kardynalny błąd, który Polacy [muzyka] wykorzystali z zimną krwią. W centrum i na lewym skrzydle polskie [muzyka] chorągwie, w tym elitarna chorągiew krakowska, z wielkim białym orłem [muzyka] uderzyły z taką siłą, że ziemia dosłownie drżała.

Kluczowe postacie i momenty [muzyka] chwały. Król Władysław Jagieło, naczelny stratek, który kierował całością z oddalonego wzgórza, zachowując chłodny umysł do samego końca. Wielki książę Witold, człowiek [muzyka] energia, który osobiście prowadził

chówce do ataku, zmieniając konie pod sobą. Zyndram z Maszkowic, miecznik [muzyka] krakowski, oboźny koronny, odpowiedzialny za ustawienie wojsk. Marcin z Wrocimowic, chorąży niosący [muzyka] wielką chorągię w Królestwa Polskiego. Moment, w którym sztandar na

chwilę upadł, a Polacy odzyskali go z furią, był punktem [muzyka] zwrotnym całej bitwy. Zawisza czarny z Garbowa, symbol rycerskich cnód, najpotężniejszy wojownik tamtych [muzyka] czasów, który w samym środku rzezi siał spustoszenie w szeregach wroga.

Finał śmierć wielkiego mistrza. Bitwa rozstrzygnęła się, gdy Ulrich von Jungingen [muzyka] postawił wszystko na jedną kartę i osobiście poprowadził 16 chorągwi odwodowych do ataku na polskie centrum. Jagiełło rzucił wtedy do walki swoje ostatnie rezerwy. Doszło do

starcia gigantów. To właśnie w tym momencie prosty polski rycerz Mszczuj ze Skrzynna miał dopaść wielkiego mistrza. Upadek Ulricha von Jungingena [muzyka] oznaczał koniec marzeń zakonu o dominacji. Rozpoczął się pogrom. Tysiące

rycerzy zakonnych zginęło w ucieczce, a obóz krzyżacki został [muzyka] zdobyty. Skala zwycięstwa była niewyobrażalna. Niemal cała elita zakonu została wybita w ciągu jednego popołudnia. Grunwald to nie tylko triumf oręża, to triumf

logistyki i jedności. Pokazaliśmy, że potrafimy zjednoczyć siły przeciwko wspólnemu wrogowi i zmiażdżyć go potęgą, o jakiej Europie się nie śniło. To był fundament, na którym stanęła potęga Jagielonów.

Rozdział czwarty. Bitwa pod Koronowem. 10 października 1410 roku. Zakon krzyżacki po klęsce pod Grunwaldem był jak ranne zwierzę, wściekły i wciąż bardzo niebezpieczny.

Chcąc odzyskać inicjatywę i zmazać hańbę lipcowej nocy, nowa armia zakonna pod wodzą Michała Kuchmajstera, późniejszego wielkiego [muzyka] mistrza, ruszyła na ziemię dobrzyńską. Polacy pod dowództwem sędziwoja z Ostroroga i Piotra Niedźwiedzkiego [muzyka] nie zamierzali

czekać za murami. Strategia, przechwycenie i konfrontacja. Krzyżacy planowali uderzyć głęboko w terytorium Polski, ale ich ruchy zostały błyskawicznie namierzone przez polskie zwiady. Do spotkania doszło pod Koronowem. Kiedy Kmajster zobaczył, że

Polacy odcięli mu drogę odwrotu, zajął dogodne wzgórze. [muzyka] Co zrobili Polacy? Zamiast bezmyślnie szarżować pod górę, zastosowali manewr psychologiczny. [muzyka] Zaczęli się wycofywać, pozorując strach.

Niemcy połknęli haczyk, zeszli z bezpiecznych pozycji, chcąc dobić uciekających Polaków. I wtedy właśnie na równym polu rozpętało się piekło. Przebieg. Turniej na śmierć i życie. To nie była [muzyka] bitwa piechoty czy chłopskich powstańców. To było starcie

elity z elitą. [muzyka] Pod Koronowem walczyło po około 2000 zbrojnych z każdej strony, sami ciężko zbrojni rycerze. Kronikarz Jan Długosz opisywał tę bitwę jako wyjątkowo szlachetną. Ale nie daj się zwieść. To była brutalna techniczna rześ. Bitwa

miała nietypowy przebieg. Rycerze walczyli tak zaciekle, że dwukrotnie przerywano starcie na odpoczynek [muzyka] i opatrywanie ran, po czym na sygnał trąbki wracano do rąbania się mieczami. To był pokaz [muzyka] najwyższego kunsztu fechtunku i wytrzymałości fizycznej.

Momenty i bohaterowie. Piotr [muzyka] Niedźwiedzki, dowódca, który zachował zimną krew i perfekcyjnie przeprowadził manewr wyciągnięcia wroga z dogodnych pozycji. Sędziwój z Ostroroga, drugi z wodzów, symbol wielkopolskiego rycerstwa, które pod Koronowem stanowiło trzon sił. Jan

Naszan, rycerz, który dokonał czynu niemal filmowego, w samym środku bitwy powalił na ziemię i wziął do niewoli słynnego francuskiego rycerza Jana de Vendei. To złamało morale gości zakonu.

Moment przełomowy. Zdobycie wielkiej chorągwi Michała Kuchmajstera. Gdy polscy rycerze wyrwali Niemcom ich sztandar, w szeregi zakonne wdarł się chaos, którego nie dało się już opanować.

Wynik ostateczne upokorzenie. Krzyżacy rzucili się do ucieczki, [muzyka] a polska jazda urządziła sobie krwawe łowy, które trwały przez kilka kilometrów. Michał Kuchmajster trafił do niewoli, a wraz z nim setki najznakomitszych rycerzy zachodnich.

Zwycięstwo pod Koronowem było dla Europy jasnym sygnałem. Grunwald nie był przypadkiem. [muzyka] Polskie rycerstwo udowodniło, że w bezpośrednim starciu jeden na jednego nie ma sobie równych na całym kontynencie. To właśnie po tej bitwie morale zakonu legło w gruzach na

dziesięciolecia. Rozdział piąty. Bitwa pod Orszą. 8 września 1514 roku. Wrzesień 1514 roku był gorący i duszny. Nad rzeką Dniepr w okolicach Orszy stanęły naprzeciw siebie dwie potęgi. Z jednej

strony moskiewska nawała pod wodzą Iwana Czeladnina. 80 000 żołnierzy pewnych swego zwycięstwa. Z drugiej strony skromniejsze, bo liczące około 30 000 ludzi siły polsko-litewskie. [muzyka] Ale to nie liczebność miała tego dnia zdecydować o losach Europy środkowej,

lecz genialny umysł hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrowskiego. Strategia Ostrowskiego. Pułapka na wielką skalę. Ostrowski wiedział jedno. Jeśli pozwoli Moskwie na otoczenie swoich wojsk masą kawalerii, będzie po wszystkim. Musiał ich wciągnąć w grę, w

której liczebność stanie się przekleństwem. wykorzystał do tego celu nowoczesną inżynierię wojskową. [muzyka] Polacy i Litwini pod osłoną nocy i dymu z płonących wsi zbudowali mosty pontonowe na Dnieprze, przeprawiając armię tam, [muzyka] gdzie wróg najmniej się jej spodziewał.

Głównym planem hetmana było pozorowane wycofanie środka szyku. Chciał, aby czeladnin uwierzył, że Polacy pękają pod naporem i wciągnąć go prosto w lufy ukrytej artylerii. Przebieg. Ogień z zasadzki.

Bitwa zaczęła się od potężnych [muzyka] uderzeń moskiewskiej jazdy na skrzydła ostrskiego. Polscy husarze wtedy jeszcze w lżejszej formie [muzyka] niż ta z X wieku i litewscy petychorcy stawiali twardy opór, ale klucz rozegrał się w [muzyka] centrum.

Polska jazda po krótkim zwarciu zaczęła się gwałtownie wycofywać w stronę lasu. Czeladnin widząc ucieczkę przeciwnika rzucił wszystkie siły [muzyka] do pogoni. Nie wiedział, że w gęstych zaroślach na przygotowanych stanowiskach czekają [muzyka] polscy rusznicarze i

ciężkie armaty. Gdy moskiewska [muzyka] jazda wbiła się w wąski przesmyk, Ostrogski dał sygnał. Salwa z armat i [muzyka] rusznic z najbliższej odległości zmasakrowała pierwsze linie wroga. Konie padały na ludzi, tworząc krwawe zatory. Kluczowi dowódcy i manewry. Konstanty Ostrowski,

[muzyka] architekt zwycięstwa, który dowodził całością operacji z precyzją chirurga. Janusz Świerczowski, dowódca [muzyka] polskich zaciężnych, który perfekcyjnie zsynchronizował atak piechoty z ogniem artylerii. Wojciech Sampoliński, dowódca

chówca czelnego, który [muzyka] przyjął na siebie pierwszy najcięższy impet ataku. Iwan Czeladnin, moskiewski wódz, którego pycha i brak koordynacji między własnymi skrzydłami doprowadziły do katastrofy.

Wynik: pogrom i rzeka krwi. Kiedy w szeregach Moskwy wybuchła panika [muzyka] wywołana ogniem artylerii, Ostrowski rzucił do kontrataku wszystkie swoje rezerwy. [muzyka] Rozpoczęła się bezlitosna rześ.

Czeladnin [muzyka] i niemal całe jego dowództwo trafili do niewoli. Dziesiątki tysięcy moskiewskich żołnierzy zginęło na polu walki lub potonęło w Dnieprze podczas panicznej [muzyka] ucieczki. Zwycięstwo pod orszą odbiło się echem w całej Europie. [muzyka] Propaganda Jagiellonów wykorzystała ten triumf, by

pokazać światu, że Polska i Litwa są [muzyka] jedyną skuteczną barierą przed barbarzyństwem ze wschodu. Technicznie była to bitwa [muzyka] wyprzedzająca swoją epokę. Doskonały przykład tego, jak za pomocą technologii i taktyki można zniszczyć trzykrotnie liczniejszą

[muzyka] armię. Rozdział szósty. Bitwa pod Obertynem. 22 sierpnia 1531 roku podertynem na dzisiejszej Ukrainie doszło do starcia, [muzyka] które do dziś jest symbolem polskiej przewagi jakościowej nadilościową.

Naprzeciw siebie stanęły wojska Królestwa Polskiego pod wodzą Jana Amora Tarnowskiego, człowieka, który o sztuce wojny wiedział wszystko, oraz armia gospodara mołdawskiego Piotra Raresza, zwanego Petryłą.

Raresz miał 17 armię [muzyka] i silną artylerię. Tarnowski dysponował zaledwie niespełna sścioma tysiącami żołnierzy. Strategia Tarnowskiego. Forteca na kołach. Tarnowski widząc ogromną przewagę wroga nie zamierzał walczyć w

otwartym polu, gdzie mógłby zostać otoczony. Zastosował taktykę taboru. Ustawił swoje wozy w zamknięty czworobok, spinając je łańcuchami, tworząc tym samym mobilną twierdzę. Wewnątrz tego żelaznego pierścienia [muzyka] ukrył swoją najgroźniejszą broń, artylerię i elitarną jazdę. Plan

był genialnie prosty i zabójczo skuteczny. sprowokować mołdawian do ataku na umocnione wozy, wykrwawić ich ogniem z rusznic i armat, a gdy wróg straci impet, uderzyć husarią z wnętrza taboru i dokonać dzieła zniszczenia.

Przebieg. Szachy hetmana. Bitwa rozpoczęła się od wielogodzinnego pojedynku artyleryjskiego. To była nowość w tej części Europy. Tarnowski sam będąc ekspertem od fortyfikacji osobiście nadzorował ustawienie działu.

Mołdawianie pewni swego zasypywali polski tabor gradem pocisków, ale Polacy chronieni przez burty wozów ponosili minimalne straty. Kluczowy moment nastąpił, [muzyka] gdy Tarnowski zauważył, że prawe skrzydło armii Raresza zaczyna się chwiać pod wpływem celnego ognia

polskiej piechoty. Hetman nie czekał. Wydał rozkaz rozpięcia łańcuchów w jednym z boków taboru. Kluczowi dowódcy i momenty. Jan Amor Tarnowski, wielki hetman koronny, teoretyk wojskowości.

Jego spokój i precyzyjne rozkazy były [muzyka] fundamentem zwycięstwa. Mikołaj Iskrzycki, dowódca artylerii, który swoimi celnymi salwami dosłownie zmiół mołdawskie armaty z pola walki.

Piotr Raresz, Petryło, gospodar mołdawski, który mimo przewagi liczebnej [odchrząknięcie] nie potrafił złamać polskiej dyscypliny. Szarża Husari. Kiedy Tarnowski wypuścił swoje chorągwie z wnętrza Taboru, Mołdawianie zobaczyli coś, co ich sparaliżowało.

Ciężka jazda przeszła przez nich jak nóż przez masło, rozbijając szyki i zmuszając armię Raresza do panicznej ucieczki. Wynik: krwawe żniwo i prestiż. Straty polskie były śmiesznie niskie, zaledwie kilkudziesięciu żołnierzy.

Mołdawianie zostawili na polu bitwy blisko 8000 [muzyka] trupów i całą swoją artylerię. Tarnowski nie tylko obronił pokucie, ale pokazał całemu światu, że polski tabor jest strukturą nie do przejścia.

Zwycięstwo pod Obertynem ugruntowało pozycję Polski jako potęgi militarnej, która potrafi zwyciężać dzięki nowoczesnej myśli technicznej i żelaznej dyscyplinie. To była lekcja, którą zapamiętali wszyscy sąsiedzi Rzeczypospolitej na

długie dziesięciolecia. Rozdział siódmy. Bitwa pod Kirholmem. 27 września [muzyka] 1605 roku. Wrzesień 1605 roku nad rzeką Dźwiną, niedaleko Rygi. Sytuacja wojsk Rzeczypospolitej wyglądała dramatycznie. Hetman polny

litewski Jan Karol Chotkiewicz dysponował zaledwie niespełna [muzyka] 4 tysiącami żołnierzy. Naprzeciw niego wyrosła stalowa ściana 11 000 Szwedów pod wodzą samego króla Karola I Sudermańskiego. Szwedzi byli nowocześni, świetnie uzbrojeni i pewni, że zmiażdżą

Litwinów samą masą. Strategia Chotkiewicza wyciągnąć szczura z nory. Karol I nie był głupi. Zajął idealną pozycję na wzgórzu, zabezpieczoną bagnami i lasem. Czekał, aż Chotkiewicz uderzy pod górę, co byłoby samobójstwem.

Hetman musiał więc zagrać w Bangk. Zastosował swój ulubiony fortel, pozorowaną ucieczkę. Kotkiewicz wycofał część swoich chorągwi, pozorując chaos w odwrocie.

Szwedzki król widząc to przez lunetę uznał, że polaczki pękają. Wydał rozkaz, który przypieczętował los jego armii. Kazał swojej piechocie i Rajtari zejść ze wzgórza [muzyka] i ruszyć do ataku. W tym momencie wpadli w pułapkę. Przebieg

20 minut, które wstrząsnęły Europą. Gdy tylko [muzyka] Szwedzi opuścili swoje bezpieczne pozycje i weszli na równinę, Chotkiewicz dał sygnał trębaczom. Los bitwy rozstrzygnęły się w niespełna pół godziny. To był moment, w którym Husaria pokazała, dlaczego była

najgroźniejszą formacją na świecie. Litewskie chorągwie husarskie, ustawione w kolumny ruszyły do szarży. Najpierw stępem, potem kłusem, a na koniec pełnym [muzyka] galopem. Siła uderzenia była tak potworna, że husarskie kopie przebijały [muzyka] po dwóch, trzech szwedzkich pikinierów naraz. Szwedzka

piechota ustawiona w głębokie bloki została dosłownie rozjechana i wbita w ziemię. Jan Karol Chotkiewicz wódz o stalowych nerwach, który osobiście [muzyka] dowodził na pierwszej linii ryzykując wszystko. Tomasz Dąbrowa, dowódca, który swoim uderzeniem na

prawym skrzydle całkowicie rozbił szwedzką Rajtarię. Wincenty Wojna dowódca odwodu, którego wejście do walki dokończyło dzieła zniszczenia w centrum. Król Karol I uciekał z pola bitwy tak szybko, że ledwo zdążył na statek,

[muzyka] zostawiając swoją armię na rześ. Życie uratował mu jeden z oficerów, oddając mu własnego konia. Wynik: pogrom totalny. Bilans bitwy był niewiarygodny. Po stronie polsko-litewskiej zginęło około 100 osób, a rannych było kilkuset. Po

stronie szwedzkiej pola pod Kirholmem usłało blisko 8000 trupów. Szwedzi stracili całą artylerię, wszystkie sztandary i wiarę w to, że ich nowoczesna piechota może powstrzymać husarską szarżę.

Zwycięstwo pod Kirholmem stało się legendą. Gratulacje Chotkiewiczowi przysłali papież, król Anglii, a nawet sułtan turecki i szach perski. Pokazaliśmy, że dyscyplina, szybkość i uderzenie przełamujące potrafią zdziałać cuda przeciwko miażdżącej przewadze

liczebnej. Rozdział ósmy. Bitwa pod Kłuszynem. 4 lipca 1610 roku. Lipcowa noc była krótka, a polska armia wycieńczona. Hetman Stanisław Żółkiewski miał pod sobą zaledwie niecałe 7000 żołnierzy, z czego większość to husaria. Naprzeciw

niego za płotami i umocnieniami wsi Kłuszyn obozowała potęga. 30 000 Rosjan pod wodzą Dymitra [muzyka] Szujskiego oraz 5000 elitarnych najemników z Europy [muzyka] Zachodniej, Szwedów, Francuzów, Niemców pod komendą Jakuba [muzyka]

Pontusa de la Gardi. Stosunek sił ponad 5:1 [muzyka] na korzyść wroga. Strategia Żółkiewskiego. Szybkość i uderzenie psychologiczne. Żółkiewski wiedział, [muzyka] że jeśli pozwoli Rosjanom i najemnikom połączyć siły w pełnym szyku, zostanie

zmieciony. Postawił na całkowite zaskoczenie. Polacy [muzyka] maszerowali całą noc przez gęste lasy i błota bez zapalania ognisk w absolutnej [muzyka] ciszy. Gdy oświcie pojawili się pod Kłuszynem, Rosjanie wciąż spali w swoich namiotach. Problem był [muzyka] jeden.

Wróg był osłonięty płotami, które uniemożliwiały klasyczną szarżę. Żółkiewski musiał improwizować. Kazał piechocie i nielicznym armatkom [muzyka] wyrąbać przejścia w płotach, by utorować drogę dla husari. Przebieg, husarska wytrzymałość ponad limity. To, co

wydarzyło się potem, wymyka się prawom fizyki, ponieważ siły wroga były tak liczne, polskie chorągwie husarskie musiały szarżować nie raz, nie dwa, ale 10 razy pod rząd. Husarze uderzali, rozbijali pierwszą linię, wycofywali

się, brali nową kopię od giermków i uderzali ponownie w to samo miejsce. Kluczowym momentem było starcie z zachodnimi najemnikami. Elitarna Rajtaria próbowała zastosować taktykę karakolu, strzelanie z pistoletów [muzyka] i wycofywanie się. Ale polska jazda

dopadła ich, zanim zdążyli przeładować broń. Szwedzkie i francuskie piki pękały pod naporem polskich kopii. Stanisław Żółkiewski, [muzyka] 63letni wódz, który całą bitwę spędził w siodle, precyzyjnie kierując każdym uderzeniem.

Dymitr Szujski, brat cara, który mimo gigantycznej [muzyka] przewagi kompletnie stracił panowanie nad armią i ostatecznie uciekł [muzyka] boso z pola walki. Aleksander Zborowski, dowódca [muzyka] pułku, który swoimi furiackimi atakami przełamał rosyjskie centrum.

Samuel Dunikowski. Człowiek, którego chorągiew jako pierwsza wbiła [muzyka] się w obóz najemników. Wynik: droga na Kreml otwarta. Bitwa zakończyła się totalnym rozbiciem wojsk rosyjskich i kapitulacją [muzyka] najemników. Szujski uciekł, zostawiając

w polskie ręce cały obóz. skarbiec i armaty. Straty polskie były bolesne, ale w porównaniu z rosyjskimi minimalne. Skutek Kłuszyna był porażający. Dwa miesiące [muzyka] później Żółkiewski wjechał triumfalnie do Moskwy, a polska załoga zajęła Kreml. Car Wasyl Szujski

[muzyka] został pojmany i później oddał hołd polskiemu królowi w Warszawie. To był jedyny raz w historii, kiedy [muzyka] obca armia zajęła stolicę Rosji i narzuciła jej swoją wolę na taką skalę. Rozdział dziewiąty. Bitwa pod Chocimiem. Wrzesień, październik 1621

roku. Pustynia Kurzawy niosła się nad Dniestrem, [muzyka] gdy na horyzoncie pojawiły się tysiące tureckich namiotów. Sułtan Osman II przybył osobiście, [muzyka] prowadząc armię liczącą według kronikarzy ponad 100 000 ludzi, Janczarów, spachisów i dzikie ordy

tatarskie. Naprzeciw tej nawałnicy stanęło około 45 [muzyka] 000 Polaków, Litwinów i kozaków zaporowskich pod wodzą hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chotkiewicza. Strategia Chotkiewicza mur nie do przejścia.

Chotkiewicz, stary wygaz spod Kirholmu, wiedział, że nie może wyjść w otwarte pole przeciwko tak potężnej masie. Wybrał Chodzim, miejsce, [muzyka] gdzie stare mury twierdzy stykały się z głębokim jarem Dniestru.

Polacy i kozacy zbudowali tam potężny [muzyka] nowoczesny obóz warowny z systemem szańców i redut. Strategia była prosta. wykrwawić potęgę sułtana na polach przed obozem i na samych wałach.

To była wojna pozycyjna o niespotykanej brutalności. Tureckie ataki powtarzały się niemal codziennie, a hukmat nie milkł ani na chwilę. Przebieg, krew, głód i husarska odsiecz. Najbardziej dramatyczny moment nastąpił 7 września.

[muzyka] Janczarzy, elitarna piechota sułtana, zdołali wedrzeć się na polskie szańce. Sytuacja była krytyczna. obrona pękała. Wtedy schorowany, umierający już niemal Chotkiewicz wydał rozkaz do kontrataku. Z obozu wypadło zaledwie 600 husarzy pod dowództwem Jana Rudomin

Dusiackiego. To, co zrobili, przeszło do legendy. Uderzyli z taką furią w tysiące Turków, że roznieśli ich w pył, spychając z powrotem aż do samego obozu sułtańskiego. Jedna szarża uratowała całą armię. Jan Karol Chotkiewicz,

[muzyka] wielki wódz, który zmarł w trakcie oblężenia do końca trzymając dyscyplinę w obozie. Jego śmierć zatajono przed wojskiem, by nie wywołać paniki. Stanisław Lubomirski przejął dowodzenie po śmierci Chotkiewicza i z żelazną konsekwencją doprowadził obronę

do zwycięskiego finału. Piotr Konaszewicz Sahajdaczny, Ataman Kozacki, którego 30 000 mołojców walczyło z fanatycznym poświęceniem, paraliżując tureckie tyły nocnymi wypadami.

Sułtan Osman II młody władca, [muzyka] który po tej klęsce stracił autorytet u Janczarów, co niedługo później kosztowało go życie w wyniku buntu. Wynik: Złamana potęga półksiężyca. 9 października 1621

roku podpisano traktat [muzyka] pokojowy. Turcy mimo gigantycznej przewagi i ogromnych strat, ponad 40 000 zabitych, musieli uznać, że Rzeczpospolita jest przedmurzem chrześcijaństwa, którego nie da się zburzyć. Choćim był [muzyka] triumfem

woli, pokazał, że polska piechota i kozacka odwaga wspierane przez punktowe [muzyka] uderzenia Husari są w stanie zatrzymać najpotężniejszą armię ówczesnego świata. To pod Chocimiem uratowaliśmy Europę przed zalewem islamu na ponad 60 lat. Rozdział 10. Bitwa pod

Wiedniem. 12 września 1683 roku Wiedeń dogorywał. Stolica cesarstwa oblężona przez gigantyczną armię Kara Mustafy była na skraju upadku. Turcy zrobili podkopy, mury pękały, a głód

zaglądał w oczy obrońcom. [muzyka] Wtedy po błyskawicznym marszu na wzgórzach lasu wiedeńskiego pojawił się on, Jan [muzyka] II Sobieski. Prowadził ze sobą siły koalicyjne, ale to polski kontyngent, a zwłaszcza husaria, miał stać się [muzyka] stalowym młotem sprawiedliwości. Strategia Sobieskiego,

wyjście z lasu. Teren był tragiczny dla jazdy. Strome [muzyka] zbocza, winnice, liczne rowy i zarośla. Kara Mustafa był pewny, że polska jazda nie odważy się na atak w takim miejscu, [muzyka] więc skupił siły na szturmowaniu murów miasta. Sobieski jednak wiedział, że

musi uderzyć nagle i z pełną mocą. Przez cały dzień 12 września trwały walki piechoty, która mozolnie oczyszczała teren z Janczarów, spychając ich w stronę tureckiego obozu. Sobieski obserwował wszystko ze wzgórza Kalenberg. Czekał na idealny moment.

Kiedy słońce zaczęło chylić się ku zachodowi, król uznał, że czas skończyć tę grę. Przebi największa szarża w historii świata. Około godziny 18:00 Sobieski dał sygnał. Ze wzgórz ruszyła lawina. 20 000 jeźdźców, Polaków,

Niemców i Austriaków zaczęło zjeżdżać w dół. Na samym czele, w samym centrum [muzyka] pędziły 3000 polskiej Husari. To nie był atak, to było zjawisko przyrodnicze. Tentsięcy kopyt, szum, skrzydeł i błysk tysięcy grotów sprawiły, [muzyka] że turecka armia mimo

ogromnej liczebności po prostu zamarła z przerażenia. Husaria przebiła się przez linie tureckie jak przez papier. Skrzydlaci rycerze wpadli do obozu Kara Mustafy, rozbijając wszystko na swojej drodze. Jan II Sobieski, naczelny wódz, który nie tylko dowodził, ale osobiście

prowadził szarżę, ryzykując życie na pierwszej linii. Mikołaj Hieronim Sieniawski, polny hetman koronny, który prowadził lewe skrzydło, nie dając Turkom szans na przegrupowanie.

Stanisław [muzyka] Jan Jabłonowski, hetman wielki koronny, architekt sukcesu na prawym skrzydle. Kara Mustafa wielki wezyr, który uciekł z [muzyka] pola bitwy w samym jedwabnym hałacie, zostawiając za sobą niewyobrażalne bogactwa, armaty i świętą chorągiew

proroka. Wynik: Venimus, widimus deuswit. Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył. Tak Sobieski sparafrazował Cezara w liście do papieża. Potęga osmańska została strzaskana raz na zawsze. Wiedeń został ocalony, a

ekspansja islamu w Europie została definitywnie zatrzymana. Polacy zdobyli namioty Wezyra, setki armat i skarby, których nie dało się zliczyć przez wiele dni. Bitwa pod Wiedniem to nie tylko największy triumf polskiego oręża. To moment, w którym świat zrozumiał, że

husaria to formacja, której nie da się powstrzymać żadną siłą ludzką. Sobieski stał się lwem Lechistanu, przed którym drżał cały wschód. Dzięki wielkie, że byliście ze mną do samego finału tej krwawej kroniki. Jeśli poczuliście ten klimat, zostawcie łapkę

i suba, żeby nie przegapić kolejnych uderzeń. Koniecznie dajcie znać w komentarzu o jakiej bitwie albo dowódcy mamy zrobić następny odcinek. Dzięki za wasz czas. Trzymajcie się i do następnego.